Tarihte İz Bırakanlarımız

Tarihte İz Bırakanlarımız

SANATÇILAR
Ahmet Geçgen ,Akif Dai (Arkeolog), Akten Köylüoğlu, Alaeddin Yavaşça, Aydın Parıltı, Ayşe Çiftçi, Bülent Özcan, Bünyamin Akar, Çetin Körükçü, Dr. Cemil Özbal, Dr. Emin Kılıçkale, Edip Akbayram, Elvan Atay, Halil Kahraman,Halil Karaduman, Haydar Akboğa, Hülya Çalman, Hüseyin Akkaya, İnal Aydınoğlu, İsmail Gülgeç, Mehmet Ali Diyarbakırlıoğlu, M. Emin Kuruçeren, Mazlum Yılmaz, Mesut Üstünel, Mithat Enç (Yazar Öğretmen), Murat Güneyligil, Mustafa Aslan, Necdet Yaşar, Nejat Uygur, Nesrin Körükçü, Nizipli Deli Memet, Nurten Kale, Remziye Oğan, Sadık Aslankara, Saniye Dirim, Şaban Pala, Şeref Akbağ, Vahit Bozgeyik, Yağmur Dai ( Piyano), Zekeriya Beyaz, Zeki Kuşoğlu, HASAN BEYDİLİ,CİHANGİR BOSTANCI,ZEKİ BÜYÜİPEKÇİ,AHMET MUHTAR BÜYÜKKÖMÜRCÜ,ZEKİ DİNÇER,ÖMER ÖNDER GÜNEY,ŞÜKRÜ KEÇECİ,ANTEPLİ HASAN HÜSEYİN KIRMIZI,ADİL KOCAOĞLANGİL,FAZIL MUHSİNOĞLU,MEHMET MUTAF, AŞIK ALİ NURŞANİ, CUMA PAMUK,SAİT SUNA,NECDET YAŞAR,AHMET ÖZKÖK, BURHAN BAKIŞKAN, KAYA ÖZTAŞ-BESTEKAR,EROL GÜNGÖR,TAHİR SİRAL
 
BİLİM ADAMLARI
Prof. Dr. A. Bülent Oktay, Prof. Dr. Abdullah Atalar, Prof. Dr. Abdülkadir Arpacı, Prof. Dr. Abdülkadir Ateş, Prof. Dr. Ahmet Göğüş, Prof. Dr. Ahmet Nejat Özbal, Prof. Dr. Ahmet Sedat Çöloğlu, Prof. Dr. Akgün Aydeniz, Prof. Dr. Akif Güleç, Prof. Dr. Aladdin Yavaşça,Prof. Dr. Alaettin Arpacı, Prof. Dr. Ali Görpe, Prof. Dr. Ali Kemal Göğüş, Prof. Dr. Asaf Ataseven, Prof. Dr. Asım Cenani, Prof. Dr. Atilla Müftüoğlu, Prof. Dr. Aydın Barlas, Prof. Dr. Aytin Göktekin, Prof. Dr. Besim Üstünel, Prof. Dr. Bülent Açma,Prof. Dr. Cahit Tanyol, Prof. Dr. Engin Özgen,Prof. Dr. Fatma Tülya Ocak, Prof. Dr. Hadi Özbal, Prof. Dr. Hamit Işıklar, Prof. Dr. Hayri Vuralhan, Prof. Dr. Hüseyin Özdeğer, Prof. Dr. İsmail Hakkı Özsabuncuoğlu,Prof. Dr. Kazım Ergin, Prof. Dr. Kenan Moratan, Prof. Dr. Levent Elbeyli, Prof. Dr. Mehmet Beyli, Prof. Dr. Mehmet Dinçtürk, Prof. Dr. Mehmet Görmez (Diyanet İşleri Bakanı), Prof. Dr. Naci Kepkep, Prof. Dr. Necmettin Sökücü, Prof. Dr. Orhan Özbal, Prof. Dr. Osman Barlas, Prof. Dr. Ömer Turgay Göksel, Prof. Dr. Semih Gözonar, Prof. Dr. Semra Sökücü, Prof. Dr. Şakir Fadıloğlu, Prof. Dr. Uğur Çevikbaş, Prof. Dr. Uğur Hacıhanifioğlu, Prof. Dr. Yahya Karslıgil, Prof. Dr. Yalçın Göğüş, Prof. Dr. Yavuz Coşkun, Prof. Dr. Yılmaz Kafadar,Prof. Dr. Yılmaz Özyazgan, Prof. Dr. Yusuf Ziya Müftüoğlu, Prof. Dr. Zeynel Dinler
 
GAZETECİLER
Ahmet Dur, Ali Atalar, Ayfer Ünsal, Aykut Tuzcu, M. Erhan Durukan, Mehmet Ali Bulut,Mehmet Barlas, Muhittin Çöloğlu, Nejdet Sevinç, Nurgül Balcıoğlu, Oğuz Haksever, Osman Tuzcu, Samlı Güneş, Tahir Özyurtseven, Teoman Yazgan, Uzman Sağlık, Yusuf Kemal Kaleli,Zeynep Göğüş
 
DİLCİ – EDEBİYATÇI – ARAŞTIRMACI
Adil Dai, Ahmet Ümit, Ali Cevaz, Ali Fuat Bilen, Beşir Göğüş, Bülent Ağcabay, Prof. Cahit Tanyol, Cemil Cahit Güzelbey, Işıl Özgentürk, İnal Aydınoğlu, Mehmet Solmaz, Muhtar Körükçü, Nedim Gürsel,  Nejdet Mullimoğlu,  Onat Kutlar, Ömer Asım Aksoy,  Ömer Özbaş, Rıfat Bilge,  Tamer Abuşoğlu,  Ülkü Tamer, Yılmaz Onay

Gaziantep’te pek çok tarihi şahsiyetler, ünlü kişiler yetiştirmiştir. Bunlar arasında devlet adamları, alimler, şair, ozanlar, yazarlar, hattatlar, kahramanlar ve askeri şahsiyetler bulunmaktadır. Bu bölüme tanınmış kişilerden bir kısmını almış bulunuyoruz.
 
DEVLET ADAMLARI
Ayni-Mahmut Bedrettin (1360-1451): Devlet adamı, Ayni’yi Antep’te kadılık eden babası yetiştirmiştir. Kadı yardımcısı olmuş, Suriye ve Hicaz’da bulunmuştur. Kahire’de kadılık, müderrislik, evkaf nazırlığı gibi görevler yapmış, Mısır’ın Bizans İmparatorluğu’nda elçiliğini yapmıştır. 20 kadar eseri vardır. Ünlü eseri İkgül-Cüman-Fi tarihi Ehli-z Zaman adlı 24 ciltlik tarihidir.
İbrahim Bali:
15 yy.’da yaşamış, devlet ve bilim adamıdır. Mısır Memlük Devleti’nin Osmanlı Devlet nezdinde elçiliğini yapmıştır. 1487′de yazdığı 13 bin beyitlik Hikmetname isimli ansiklopedik eseri meşhurdur.
Kocabattal (Battal Hacı Mehmet Ağa):
18 yy.’da yaşamış mahalli yönetici ve emirlerdendir. İlde pek çok cami, medrese ve hayır yerinin kurucusudur.
Nuri Mehmet Paşa (1763-1883):
Antep Sancak Beyliği yapmıştır. Şairdir, divanı vardır.
Kadri Mehmet Paşa (1832-1883):
Osmanlı şehir içi posta işi Hukuk mektebi onun zamanında kurulmuştur. PTT bayındırlık, Ticaret bakanlıkları yapmış, Başbakanlık görevinde bulunmuştur.
Münif Paşa (1829-1910):
Osmanlı Yargıtay Bakanlığı, Tahran Elçiliği, Ticaret ve Milli Eğitim Bakanlığı, Profesörlük yapmıştır. 20′ den fazla eseri vardır. Mecmua-i Fünun isimli (Türkiye^de ilk defa çıkan ilmi ve edebi) derginin kurucusudur.
İshak Paşa (1808-1910)
Şam Valiliğinnde, Hersek ve Kıbrıs Mutasarrıflığında bulunmuştur. Şiirleri de vardır.
Ali Cenani:
Cumhuriyet Dönemi Ticaret Bakanlarındandır.
Cemil Sait Barlas:
Ticaret ve Devlet Bakanlığı yapmıştır.
Kamil Ocak (1914-1969):
Devlet ve Gençlik ve Spor Bakanlığı görevinde bulunmuştur. Gaziantep Kapalı Spor Salonu ve Şehir Stadı’nın kurucusudur.
Keyvan Bey: Mahalli Türk beylerindendir.
Handan Bey: Mahalli beylerden olup cami ve medrese kurucusudur.
Sungur Bey: Mahalli beylerdendir. Vakıf, cami ve medrese kurucusudur.
Mihail Bey: Mihailiye Medresesi’nin kurucusu ve mahalli Türk beyidir.
Ferit Arsen: Kurtuluş Savaşı’nda Antep savaşlarını yöneten Heyet-i Merkeziye Başkanı’dır. Milletvekilliği yapmıştır.
Cemil Alevli (1901-1972): Mehlika Alevli İlkokulu ve Adsız İlkokulu binalarını yaptırmıştır. Gaziantep Kolrji’ni Gaziantep Tekstil Sanayii’nin gelişmesine yardımcı olmuştur. Milletvekilliği yapmıştır.
 
DİN BİLGİNLERİ VE LUGAT YAZARLARI
MÜTERCİM ASIM (1755-1819)
Antep’te doğmuştur. İlk bilgilerini babasu Şeriye Mahkemesi Başkatibi Mehmet Cenan Efendi’den almıştır. Arapça, Farsça öğrenmiş Türkçe, Arapça ve Farsça manzumeler yapmıştır. Bir ara Antep’te mahkeme katipliği yapmış, sonra Mehmet Nuri Paşa’nın divan katibi olmuştur. İstanbul’da 1791′de başladığı “Burhan-ı Kaatı” çevirisini altı yılda tamamlamış ve Padişah III. Selim’e sunmuştur. Padişah bu çalışmasına karşılık ona bir ev, medresserüüşu (bilginlik aşaması) ve fazlaca para bağışı yapmıştır.
Mütercim Ahmet Asım, 1798′de Tuhfe-i Asım adlı Arapça-Türkçe manzum sözlüğünü yazmış ve Siyer-i Halebi’yi Türkçeye çevirerek III:Selim’e sunmuştur. 1802′de hacca gitmiş. 1805′te Kamus-u, Türkçeye çevirmeye başlamıştır. Kamus çevirisini 1810′da tamamlamış, padişah III:Mahmut’a sunmuştur. Padişah onu Süleymaniye Müderrisliği’ne yükseltmiştir. Sonra da Selanik Kadılığı’na getirilmiştir. 1819′da vefat etmiştir.
Mütercim Asım, dil çalışmalarına öncülük etmiştir. Şairliği ve tarih çalışmaları vardır. Gazali’den İhya-i Ulum-u çevirmiştir. Onun en önemli çevirisi Kamus’tur. Arapçadan Arapçaya çevrilmiş bir sözlüktür. Asım, bu Kamus’u Türkçe’ye çevirmiştir. Kendi döneminde Kamus dalında bir çığır açmıştır. Bu nedenle bu ünlü çevirisi oldukça önemlidir. Tuhfe-i Asım (Arapça-Türkçe sözlük). Asım Tarih, Tercime-i Siver-i Haleb adlı tercümeleriyle bir divanı vardır.
AYNİ (1766-1837):
Osmanlı şair ve yazarıdır. Avni Hasan Efendi, Darende, Maraş ve Elbistan gibi merkezlerde bulunmuş, 1790′da İstanbul’a gidip medrese öğrenimi görmüştür. Saraya yakın kişilerle ilişki kurmuştur. 1831′de Babıali’de Arapça ve Farsça öğretmenliğine getirilmiştir. Ayni’nin Türlçe, Arapça manzum sözlükleri yanında en önemli Saikname’dir. 1788-1836 yılları arasındaki dönemin olaylarını kaplayan bu eserin de yapılan yapıları ve onarımlara geniş yer vermiştir. Nusretname adlı başka bir eseri de ordudaki düzensizlikleri dile getirdiğinden önemli sayılmaktadır.
Şeyh (Bilgin) Ahmet: 17. yy. da yaşamıştır. Arapça-Türkçe Nazm-ül Leallügat kitabı vardır.
Fedai: Tuhfe-i Fedai isimli manzum lügatın yazarıdır. 17. yy. şair ve dilcilerindendir.
Ayni Abdurrahman: Zeynettin tuhfesi isimli manzum lügatın yazarıdır. Şerh-i Dürür, Şerh-i Semsiye, Şerh-i Nihaye gibi eserleri ile tanınmıştır.
 
DİN BİLGİNLERİ
Şeyh (Bilgin) Zülfünun: 14. yy. da yaşamıştır. Hanefi fıkıh bilginidir.
Fakih Mustafa Sait Efendi (1787-1862): ünlü fıkıh kitabı Mültakal Abhur’a yazdığı 4 ciltlik şerhi meşhurdur. Tanınmış hukukçulardandır.
Mehmet Münip Ayintabi: 18. yy. din bilgini ve hukukçusudur.müderrislik ve Anadolu Kazaskerliği yapmıştır. Es-Serahsinin Devletler Hukuku ile ilgili eserini Türkçeye çevirmiştir.
Tefsiri Mehmet Efendi: 17. yy. yaşamıştır. Tefsir biliminde ün kazanmıştır. Tefsir-i Tibyani Türkçe’ye çevirmiştir.
Şahveli: 15. yy. da yaşamıştır. Halveti Tarikatı Şeyhleri’nden ve cami kurucularındandır.
Mehmet Vakıf Tazebay: Kilisli Bilgin Efendi diye tanınmıştır. Mutasavvıf ve Hanefi fıkıh bilginlerindendir. 1965′te ölmüştür.
Arzi Mehmet Dede ( ? – 1664): İstanbul’da Galata Mevlevihanesi’nde Adem Dede’ye “mürit” olmuş, 1652′de Mevlevihanenin Postnişinliğine getirilmiştir. Tasavvufçu olup, lirik gazel ve rübaileriyle de tanınmıştır.
Diğer din bilginleri: Şeyh Ali-yül Muini: İslam Hukukçusudur. Mevlana Alaeddin, Fakih:Şeyh Cibril, Usul-i Fıkıh alimi, Şeyh Hayrettin, İslam Hukukçusu, Şeyh Carullah ve Şeyh İlyas, İslam Hukuk Bilginleridir.

Top